verzamel stuff-collectors items
Zwerkbal Geschiedenis

Bekijk zeker en
vast ons Harry Potter raadsel spel! En test of je wel degelijk een echt fan bent!
We hebben elk fabeldier uitvoerig besproken in onze categorie fabeldieren! Er worden nog vaak fabeldieren toegevoegd!
HPHeadquarter

10de eeuw:
De 10de eeuw geeft de aanzet tot zwerkbal. Veel gebeurde er nog niet maar men moet klein beginnen. Het begon allemaal met de start van de 500 km lange Zweedse bezemrace (van Kopparberg naar Arjeplog). Tot op heden bestaat deze befaamde race nog. Met deze race is het begin van de bezemsporten dus ontstaan. Een poosje later in het jaar 962 vertonen eerste Duitse manuscripten heksenmeesters op bezemstelen. Dat wil zeggen dat de bezemsport al de wereld rond ging en alsmaar populairder werd.

11de eeuw:
In de 11e eeuw worden de eerste echte bezemsporten genoemd en beschreven. Het begint met een heel gevaarlijke Schotse bezemsport genaamd Creathceann. Deze sport werd beschreven in een Gaëlisch heldendicht. Later in de 11de eeuw werd een vroege vorm van Zwerkbal beschreven in het dagboek van Gerda Klepel. Gerda citeerde: “Hoe die debielen op hun bezemstelen dat stomme spelletje speelden boven het moeras... Ze laten nu twee grote rotsblokken rondvliegen, die proberen al die gekken van hun bezems te slaan…”
Hieruit kunnen we toch wel al karakteristieken van zwerkbal halen.

12de eeuw:
In de 12e eeuw ontstond de eerste echte op zwerkbal gelijkende sport. In het begin van deze eeuw was het heel erg populair om te jagen op smiechten. Smiechten zijn de voorlopers van de snaai. Ze zien eruit als kleine supersnelle vogeltjes.

Smiecht

In 1105 worden nog een andere variant van zwerkbal ontdekt. Eén daarvan is het beroemde schilderij 'Günther der Gewalttätige ist der Gewinner' waarop de Oudduitse sport Stichstock wordt weergegeven.
In 1107 komen we iets meer te weten over de bezemstelen uit die eeuw. Ze waren nog heel ruw en pijnlijk. Dit kunnen we aannemen dankzij dit citaat van de Schotse Guthrie Lochrin die praat over een bezemstelentocht: “...met splinters bezaaide billen en uitpuilende aambeien…”
Verder in deze eeuw wordt een wandtapijt ontdekt die ons een smiechtenjacht toont. Ook dit slaat weer terug op de op zwerkbal gelijkende sport.
Ook de door Gerda Klepel beschreven sport in de 11de eeuw, breidt zich heel snel uit. Dit weten we uit een brief die Diederik Knar uit Noord-Engeland aan zijn Noorse neef Olaf schrijft. Hij praat onder andere over Zwerckbol, een Vanger, een Bonker en drie doelvaten op hoge palen.
Het laatste belangrijke nieuws uit deze eeuw gebeurt in 1136. In dit jaar werd het eerste team opgericht. Ze noemen zichzelf Pullover United en spelen een vroege vorm van Zwerkbal.

13e Eeuw
In 1203 wordt in Wales één van de bekendste zwerkbalteams opgericht, namelijk de Holyhead Harpies. Dit team behoort zelfs nu nog tot de beste van de wereld. Er worden in diezelfde eeuw nog verschillende teams opgericht zoals de Kenmare Kestrels in 1291 in Ierland en de Pride of Portee, op het eiland Skye in 1292.

Holyhead HarpiesKenmare KestrelsPride of Portee

In deze eeuw werd ook de Gouden Snaai uitgevonden. Halverwege deze eeuw was de populatie van de smiecht, een klein vogeltje dat gebruikt werd als snaai in een wedstrijd, zo laag gedaalt, dat het verboden werd van het Ministerie om nog langer smiechten te gebruiken bij zwerkbalwedstrijden. Ter vervanging van de smiecht vond Sijmen Hamerslag de gouden snaai uit. Deze wordt tot op heden nog in elke wedstrijd gebruikt.

14e Eeuw
Deze eeuw begint met in 1312 de oprichting van één van Engelands beste zwerkbalteams, namelijk de Winterpayne Wasps. In geschriften van Zacharius Mudde kan worden gelezen dat halverwege deze eeuw ook al zwerkbal gespeeld werd in Ierland.
In 1357 vind het eerste overlijden van een scheidsrechter gedurende een wedstrijd plaats. Het gaat hier over Har Bieter, een scheidsrechter uit Norfolk. Waarschijnlijk overleed hij door een vervloeking van iemand uit het publiek.
Een eerste volledige spelbeschrijving vinden we terug in 1358 door Zacharias Mudde. Hij beschrijft het veld, met daarop langs elke kant 3 palen met daarom 3 grote manden, die fungeerden als doelen. Het veld was ovaal en 160 meter lang en er was toen nog geen wachter, de jagers fungeerden ook als wachters.
Omdat zwerkbal steeds zoveel volk lokt, besloot het ministerie in 1362 dat binnen een straal van 80 km rond een stad geen zwerkbal gespeeld kan worden. Amper 6 jaar later werd deze afstand vergroot tot een straal van 150km rond een stad.

15e eeuw:
Deze eeuw begint al met 2 zeer opmerkelijke gebeurtenissen in de zwerkbalgeschiedenis. Rodsak de Rijmelaar schrijft een gedicht over het zwerkbal. Aangezien hij een Noor is weten we dus dat ook Noorwegen van zwerkbal begon te houden. Maar niet alleen zijn bron, maar allerlei bronnen, toonden aan dat zwerkbal in Europa een feit werd.
In 1402 zien we hier al een feit van. De Caerphilly Catapults worden in Wales opgericht.

Caerphilly Catapults

Dan is het een tijdje rustig, maar in 1419 komt er weer een drastische verandering. De Tovenaarsraad schrapt zijn vorige beslissing en maakt een nieuwe wet. Het is verboden om te zwerkballen op plaatsen waar dreuzels het zouden kunnen ontdekken. Als je deze wet overtrad, mocht je in een kerker, vastgemaakt met een ketting, proberen te zwerkballen.
Drie jaartjes na dit besluit wordt er ook een ploeg in Schotland geboren: De Wigtown Wanderers.
Wigtown Wanderers

Er worden in de komende jaren enkele wedstrijdjes gespeeld, en dan in 1473 komt een verandering die ieder van ons nu nog in de ban houdt. Het eerste Wereldkampioenschap Zwerkbal vindt plaats. In die finale zien we Vlaanderen het opnemen tegen Transsylvanië. Maar de wedstrijd was niet echt een succes, er werden maar liefst 700 overtredingen opgetekend. Ondanks de wedstrijd slecht was verlopen besloot men toch om de 4 jaar een WK te houden. Dit is dan ook de laatste belangrijke gebeurtenis in deze eeuw. We kunnen dit met andere woorden wel een vruchtbare eeuw voor de zwerkbalsport noemen.

16e eeuw:
Deze eeuw begint al meteen met een nieuwe uitvinding. Men besloot om te experimenteren met metalen beukers in plaats van met keien. Dat kwam hard aan voor degene die de keien gewoon waren.
Dan in 1520 krijgen we er weer een nieuwe ploeg bij: De Tutshill Tornados. Dit is een ploeg uit Tutshill, een stadje in West Engeland.

Tutshill Tornados

Achttien jaartjes na de oprichting van dit team komt er nogmaals een nieuwe regel. Toverspreuken tegen de tegenpartij is verboden. Gelukkig maar, want wie weet wat we vandaag de dag op onze zwerkbalvelden zouden tegenkomen. Dit markeerde het einde van de belangrijke gebeurtenissen in de korte 16e eeuw.

17e Eeuw
Europese kruidkundigen weken uit naar de andere kant van de wereld, namelijk Nieuw-Zeeland en ze introduceerden daar ook het zwerkbal. In deze periode wordt ook in Engeland één van de oudste zwerkbalteams opgericht, de Appleby Arrows, dit team bestaat nog steeds.

Appleby Arrows

In 1620 wordt de ‘Edele Sport der Heksenmeesters’ geschreven door Quintus Altostratus. Hierin staan uitgewerkte plaatjes van zwerkbalvelden en de beschrijving van het materiaal. Enkel de doelen waren vroeger anders, toen waren het gewoon manden op palen.
Dan gebeurt een hele tijd zeer weinig, tot in 1652, in dat jaar kwamen alle aanvoerders van de zwerbalteams van Europa bijeen en besloten om een Europacuptoernooi in te voeren. Dit toernooi zal om de 3 jaar plaatsvinden en vooraf zullen er kwalificatietoernooien zijn om te beslissen wie door mag naar het toernooi.
In het jaar 1674 wordt in Groot-Brittannië de profliga voor zwerkbal opgericht. Hierin zijn de 13 grootste zwerkbalteams van het land vertegenwoordigd. Deze 13 strijden ook elk jaar om de zo fel begeerde zwerkbalcup van Groot-Brittanië.
Omdat zwerkbal steeds meer bekend raakte in de verschillende landen en er steeds meer uitbereidingen gemaakt moesten worden van tribunes en dergelijke, werd besloten dat het ministerie van elk land verantwoordelijk is voor het geheimhouden van zwerkbalwedstrijden in zijn land.

18e Eeuw
Begin van de 18e eeuw wordt beslist om de de kleur van de slurk te veranderen van bruin leer naar rood. Dit was omdat hij anders in regenachtige wedstrijden moeilijk zichtbaar was voor de jagers.
Halverwege de 18e eeuw werd bij de profliga geklaagd over het te snel vallen van de slurk tijdens wedstrijden. Hierdoor betoverde Spirulina Pasmoer een slurk, hierdoor viel deze trager en was hij dus makkelijker te vangen voor de jagers tijdens het vliegen. Deze Pasmoer-slurk wordt tot op heden nog steeds gebruikt. Het effect is te vergelijken met een voorwerp dat in water valt in plaats van in lucht.
In dezelfde periode wordt op het Ministerie ook het Departement van Magische Sport en Recreatie opgericht. Dit ter vervanging van het Statuut van geheimhouding van de zwerkbalwedstrijden voor dreuzels. Deze stellen ook de 7 belangrijkste regels van zwerkbal op.
In 1762 werd Creaothceann verboden omdat het een te gevaarlijke variant was van zwerkbal. Bij dit spel bonden de spelers die op hun bezem zaten een ketel op hun hoofd en op een gegeven moment vielen er een hele hoop stenen uit de lucht en de spelers moesten er zoveel mogelijk bijeen proberen te vangen in hun ketels.
Ruim honderd jaar nadat zwerkbal werd geïntroduceerd in Nieuw-Zeeland, wordt het ook in Australië geïntroduceerd.
Op het eind van de 18e eeuw wordt in Noord-Amerika Slorkpot uitgevonden door Abraham Preiloof.

19e eeuw:
De 19e eeuw is alweer een drukke eeuw vol zwerkbalnieuws. Eerst en vooral wordt het topteam de Banchory Bangers gesplitst omdat ze naar hebriden vlogen om een Schotse Zwartkop(draaksoort) te zoeken die ze als mascotte konden gebruiken.
Omdat de bezems niet zo bijster comfortabel waren, vond Evert Smergelhout in 1820 de Kussenbezwering uit. Hierdoor kon je veel aangenamer op je bezem zitten.
De 19e eeuw kan je wel de eeuw van de uitvindingen noemen, want enkele jaren later (in 1875) werd de Houvastbezwering uitgevonden. Met deze bezwering werden vingergaten in de slurk overbodig. Het vangen ging hierdoor bijna vanzelf.
In 1879 werd een nieuwe bezem op de markt gebracht door Elias Gramsteen. Hij werd  ‘De eikschacht 79’ genoemd.
Met dank aan een artikel in de ochtendprofeet op 12/02/1883, weten we dat in dit jaar de doelmanden vervangen werden door de huidige doelringen. In elk land werd een standaardmaat voor de grootte van de doelen ingevoerd.
Als je denkt dat we nu alles gehad hebben, dan ben je mis. In 1884 is te Bodmin Moor, een snaai zes maanden aan de zoekers weten te ontkomen. De wedstrijd is na die tijd gestaakt en de snaai is niet meer terug gevonden.
In de loop van de eeuw zijn ook de spelregels af en toe veranderd. De grootste verandering was het verbod op schoffelen. Dit wil zeggen dat er zich slechts één jager in het doelgebied mag bevinden.
Enkele jaren later (in 1892) wonnen de Cambridge Canons de Liga. Dit was ook de laatste keer tot op heden.
En ten slotte werden de fans van de Applebye Arrows in 1894 verboden om nog langer vuurpijlen door de lucht te schieten na een doelpunt. Dit werd ingevoerd omdat een scheidsrechter een pijl door de neus kreeg.

20ste Eeuw
De 20ste eeuw is vooral een eeuw waarin verschillende soorten bezems gemaakt worden, de ene al beter dan de andere. In 1901 wordt de eerste ‘moderne’ racebezemsteel gemaakt, de maanstraal bezem door Gloria Inde. In 1920 wordt dan de Zilveren Pijl vervaardigd Leo Schuurder.

Ook wordt in 1926 de eerste Helleveeg bezemfabriek opgericht door Bob, Ben en bram Van Beuzel. Amper een jaar na de start van de productie van de Helleveeg 1 wordt gedacht dat dit de best verkochte bezem ooit zou worden. In 1924 start de productie al van de Helleveeg 2. Om aan de groeiende vraag van de Helleveegbezems te voldoen, wordt in 1937 de productie van de Helleveeg 3 gestart. Ook deze werd met succes gelanceerd, maar kende minder verkoop dan zijn voorgangers. In de loop van de 20ste eeuw werden er nog andere versies van de Helleveeg uitgebracht. De recentste uitgave is de Helleveeg 7

Nog in 1926 werd de handelsmaatschappij ‘De Komeet’ opgericht door Ed Huppel en Rudolf Kliek. In dit jaar start ook de productie van de Komeet 140. Twaalf jaar na de uitgave van de Komeet 140, wordt de Komeet 180 geproduceerd. Naar het einde van de 20ste eeuw werden er nog andere modellen van de Komeetreeks vervaardigd, zoals de Komeet 240, 290 (deze kon in minder dan 10 seconden tot 100km/uur halen) en de Komeet 260.

In 1940 startte de productie van de Dondersteel, deze wordt uitgebracht door Donner en Wetter. Deze bezem was niet erg snel en heeft daardoor nooit de topsnelheden van de Kometen gehaald. In 1952 wordt dan de Toverformule 1 gemaakt en op de markt gebracht door Vogel en Wapper. Deze was oorspronkelijk sneller en steviger dan de Dondersteel, maar hij verloor snelheid bij het opstijgen.

In 1952 brengt Universele Bezems de Vallende Ster uit, dit is tevens de goedkoopste bezem ooit. Doordat dit de goedkoopste bezem was, konden ook mensen die het met minder moesten stellen aan zwerkbal doen. Het enige probleem met deze bezems is dat ze naar mate ze ouder worden, achteruit gaan. Bijgevolg ging in 1978 Universele Bezems failliet.

In 1967 wordt de Nimbus Racebezembouwers opgericht. Deze organisatie produceerde in datzelfde jaar nog de Nimbus 1000. De bezems van Nimbus waren beter dan de bezems van Komeet en Helleveeg, maar ze waren ook duurder. Er volgden nog verschillende modellen zoals de Nimbus 1001, 1500 en de 1700. Tot in 1991 de Nimbus 2000 vervaardigd wordt, deze kreeg naam doordat de beroemde Harry Potter er zijn eerste 3 jaren van Zweinstein mee rondvloog. In 1992 wordt de nog snellere Nimbus 2001 vervaardigd. Dit is voorlopig de laatste van de Nimbusreeks.

In 1990 werd De Twijger gemaakt door Braman en Vleugelaar. Deze bezem moest oorspronkelijk de concurrentie aangaan met de Nimbusbezems. Maar deze bleken geen partij te zijn voor de Nimbussen. Zijn enige gebrek was dat hij bij hoge snelheden kromtrok, waardoor hij nooit de reputatie van racebezem gekregen heeft.

Als laatste wordt in 1993 de Vuurflits geprodueerd. Dit is de snelste racebezem tot op heden. Ook deze verkreeg nog meer faam doordat Harry Potter er één had nadat hij zijn Nimbus 2000 stukgevlogen had tegen de beukwilg.